Shehbaz Khan 
0 comments
Welkomstbonussen zijn terug van weggeweest. Twee jaar geleden deden 12 leveranciers eraan mee. Nu zijn het er 20. Niet een randverschijnsel meer, maar goed voor 41 procent van alle aangeboden contracten. Overstappen kan dus geld opleveren. Maar eerlijk is eerlijk: het maakt vergelijken een stuk rommeliger. Appels, peren en ergens achterin een cashback met kleine lettertjes. De ACM ruikt dat ook en start in 2026 een onderzoek naar hoe vergelijkbaar die contracten nou echt zijn.
Ondertussen gebeurde er iets rustgevends op papier. Stroom werd afgelopen maand 6 procent goedkoper. Gas bleef vrijwel gelijk. In december tikte de gasprijs op de groothandelsmarkt rond de 28 euro per MWh aan. Dat is ongeveer het niveau van vóór de energiecrisis, inflatie meegerekend. Klinkt bijna nostalgisch. Tot je naar deze week kijkt. Door geopolitiek gedoe staat gas ineens weer op 35 euro per MWh. De markt blijft wat hij is: nerveus.
Dan de gasvoorraden. Die gingen van 65 procent begin december naar 39 procent halverwege januari. Lager dan andere jaren, maar geen paniek. Europa zwemt in LNG. In 2025 zelfs een record aan import, waarvan driekwart uit de VS kwam. Dat houdt de boel draaiende, al maakt het ons ook afhankelijker dan we hardop willen toegeven.
Bij consumenten zie je ondertussen ander gedrag. Minder variabel, meer vast. Logisch. Mensen willen rust. Een vast contract voor drie jaar kost nu grofweg 24 cent per kWh stroom en 1,20 euro per kuub gas. Variabel zit daarboven met 27 cent en 1,29 euro. Dynamisch groeit ook, voorzichtig. Dat is meebewegen met de markt. Soms lachen, soms slikken.
Dan zijn er nog de modelcontracten. Die verplichte standaardcontracten waar niemand warm van wordt, behalve toezichthouders. Sinds 1 januari zijn de tarieven verlaagd naar ongeveer 28 cent per kWh en 1,31 euro per kuub gas. Maar het vastrecht blijft hoog. Waarom? Omdat oude modelcontracten geen terugleverkosten mochten rekenen. Met zonnepanelen betaalde je dus indirect mee via een hoger vast bedrag.
Dat verandert. De nieuwe Energiewet staat terugleverkosten toe en introduceert nieuwe modelcontracten. Leveranciers moeten die uiterlijk 1 april 2026 aanbieden. Vier prijswijzigingen per jaar bij variabel, en ook een vast modelcontract van één jaar. Verwachting: lager vastrecht, vooral bij stroom. De ACM kijkt mee.
En dan het minder gezellige lijstje. De toezichthouder ziet contracten die beduidend duurder zijn dan vergelijkbare alternatieven. Onder andere bij Ventum, Groenpand, Powerpeers, Energyhouse en Kikker Energie. Verschillende contracttypes, zelfde conclusie: prijstechnisch aan de hoge kant.
Ook bij modelcontracten zijn er uitschieters. Tibber, Innova, Zonneplan, PZEM en Noord Energie rekenen daar opvallend veel. Belangrijk detail: dat zegt niets over hun andere contracten. Sommige leveranciers willen eigenlijk helemaal geen modelcontract aanbieden en zetten het daarom bewust onaantrekkelijk neer. Mag. Maar het verklaart de prijs.
De energiemarkt is dus rustiger dan twee jaar geleden, maar nog steeds geen rechte lijn. Bonussen verleiden, prijzen schommelen en vaste zekerheid voelt weer aantrekkelijk. Wie overstapt kan winnen. Wie niet vergelijkt, betaalt meestal mee. Dat is geen cynisme. Dat is simpelweg hoe deze markt werkt.
