Nederlandse gasopslagen halverwege het vulseizoen nog niet op schema voor de winter

Halverwege het jaarlijkse vulseizoen zijn de Nederlandse gasopslagen voor 31,8 procent gevuld (peildatum 17 juli 2026). Hoewel de voorraden geleidelijk toenemen, ligt dit niveau nog duidelijk onder de hoeveelheid die volgens Gasunie nodig is om goed voorbereid de winter in te gaan.

Waarom de opslagen dit jaar achterlopen

Elk jaar worden de gasopslagen tussen april en november aangevuld. Rond deze tijd vorig jaar waren de opslagen al voor ruim 40 procent gevuld. Een belangrijke oorzaak van de huidige achterstand is dat de grote opslaglocaties in Norg en Grijpskerk na de afgelopen winter vrijwel volledig leeg waren. Normaal gesproken blijft na de winter nog een aanzienlijk deel van het gas achter, maar dat was dit keer niet het geval doordat GasTerra de opslagen volgens afspraak leeg opleverde.

Volgens TNO-gasexpert René Peters behoren Nederland en Duitsland momenteel tot de landen die het verst achterlopen met het vullen van de gasreserves. Dat is deels logisch, omdat de opslagen bijna vanaf nul moesten worden aangevuld. Daarnaast kopen commerciële energiebedrijven momenteel weinig gas in, waardoor de voorraden minder snel groeien.

Waarom volle opslagen belangrijk zijn

Voldoende gevulde gasopslagen zijn belangrijk om pieken in de vraag tijdens de winter op te vangen. Vooral bij langdurige kou stijgt het gasverbruik sterk. Ook neemt de vraag toe wanneer zonnepanelen weinig stroom leveren en er weinig wind is, waardoor gascentrales vaker moeten worden ingezet voor de elektriciteitsproductie.

Waarom je juist in de zomer vult: het badkuipmodel

Het badkuipmodel gaat specifiek over je gasverbruik door het jaar heen. In de wintermaanden verbruik je veel gas, vooral om je huis te verwarmen. In de zomer juist bijna niets, omdat de verwarming dan nauwelijks aan hoeft. Teken je dat verbruik per maand uit, dan ontstaat de vorm van een badkuip: hoog in januari, laag in de zomermaanden en weer hoog richting december.

Het vullen van de gasopslagen is de reactie op dat patroon. Juist in de zomer, als er weinig gas nodig is, worden de opslagen bijgevuld. Zo ligt er een buffer klaar voor de winter, wanneer het verbruik omhoogschiet en het bad in hoog tempo leegloopt. Uit die voorraad vang je de winterpiek op. Lukt het niet om in de zomer genoeg bij te vullen, zoals nu, dan begin je met een kleinere buffer aan het koude seizoen.

Wat Nederland voor de winter nodig heeft

Gasunie adviseert om voor de winter ongeveer 115 terawattuur (TWh) gas op te slaan, wat neerkomt op ongeveer 80 procent van de totale opslagcapaciteit. De Europese doelstelling voor Nederland ligt lager, op minimaal 74 procent. Gasunie laat weten dat het vullen volgens planning verloopt, maar dat er nog een flinke inspanning nodig is om het gewenste niveau te bereiken.

Het verschil tussen die 74 en 80 procent is geen detail. Voor een gemiddelde winter is minder gas nodig dan voor een periode met langdurige strenge vorst. Wie alleen voor een gemiddelde winter vult, komt in de knel zodra het een paar weken achter elkaar richting de tien graden onder nul gaat en de gasvraag sterk oploopt.

Bedrijven wachten met inkopen

Commerciële partijen op de gasmarkt, zoals energieleveranciers en gashandelaren, stellen de aankoop van gas voorlopig uit omdat zij verwachten dat de prijzen later in het jaar zullen dalen. Daardoor ontstaat het risico dat Nederland tijdens de winter sterker afhankelijk wordt van de actuele marktsituatie. Staatsbedrijf Energie Beheer Nederland (EBN) werkt ondertussen aan een minimale voorraad van 80 TWh. Daarmee zouden de Nederlandse bergingen voor ongeveer 56 procent gevuld zijn, nog altijd ruim onder het niveau dat Gasunie adviseert. EBN doet geen uitspraken over de vraag of dat doel zeker wordt gehaald.

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat verwacht dat de huidige maatregelen voldoende zijn voor een gemiddelde winter en rekent erop dat commerciële partijen later alsnog extra gas zullen inkopen. In eerdere jaren gebeurde dat eveneens pas later in het seizoen.

Geen directe reden tot zorg, wel kwetsbaar

Ondanks de relatief lage vulgraad is er volgens deskundigen geen directe reden tot ongerustheid. Nederland beschikt over veel opslagcapaciteit en ontvangt nog steeds voldoende gas. Wel blijft het land kwetsbaar, omdat ook buurlanden zoals Duitsland achterlopen met het aanvullen van hun voorraden en Nederland een belangrijke rol speelt in de gasvoorziening van andere Europese landen.

Bovendien hebben België en het Verenigd Koninkrijk weinig eigen opslagruimte. Nederland gebruikt zijn bergingen normaal gesproken ook voor de rest van Europa, en juist als meerdere landen tegelijk gas nodig hebben, wordt ons land daar kwetsbaarder door.

De actuele vulgraad van de gasopslagen in Nederland en de rest van Europa kun je zelf dagelijks volgen via agsi.gie.eu.