Gasprijs boven 90 euro: zelfs Qatar koopt nu gas in Amerika

Gas voor morgen kost op de beurs nu € 0,91 per kuub. Dat is de dagprijs. Op 1 oktober was die € 0,71 en op 1 januari nog € 0,28. Omgerekend is € 0,91 ruim 90 euro per megawattuur, de maat waarin handelaren rekenen. Gas voor levering in november kostte op maandag 26 oktober rond de 96 euro per megawattuur, omgerekend € 0,94 per kuub. Op de beurs koopt je leverancier het gas in dat jij thuis verbruikt. Op je energierekening komen daar nog energiebelasting, btw en de kosten van je leverancier bij. Hieronder lees je waarom de prijs blijft stijgen, waarom zelfs Qatar nu gas in Amerika koopt, en wat je nu het beste kunt doen met je contract.

Qatar levert bijna niets meer en koopt nu zelf gas in Amerika

Qatar was tot dit voorjaar een van de grootste leveranciers van vloeibaar gas ter wereld. Dat gas, LNG, wordt afgekoeld tot 162 graden onder nul en per tanker vervoerd. In maart troffen Iraanse raketten Ras Laffan, het grootste LNG-complex ter wereld. Twee van de veertien fabrieken die daar gas vloeibaar maken, raakten zwaar beschadigd. Samen waren ze goed voor ongeveer 17 procent van wat Qatar kan exporteren. Het staatsbedrijf QatarEnergy verwacht dat het herstel drie tot vijf jaar duurt.

Ook de rest van de productie komt nauwelijks door de Straat van Hormuz, de smalle zeestraat tussen Iran en Oman waar elke tanker uit Qatar doorheen moet. In september voer Qatar 1,6 miljoen ton LNG uit, minder dan een kwart van wat het voor de oorlog deed. Voor oktober verwacht scheepsdatabedrijf Kpler nog maar 0,6 miljoen ton. QatarEnergy heeft force majeure afgekondigd. Dat betekent dat het bedrijf door overmacht zijn afnemers niet hoeft te leveren wat in de contracten staat. De force majeure wordt elke maand verlengd, nu tot in november.

Op donderdag 22 oktober tekende QatarEnergy twee contracten met het Amerikaanse Cheniere. Qatar koopt daarmee tot 4 miljoen ton Amerikaans LNG per jaar, uit terminals in Louisiana en Texas. Het bedrijf praat ook met Venture Global over nog eens 3 miljoen ton, maar dat contract is nog niet getekend. Een van de grootste gasexporteurs ter wereld koopt nu zelf gas in om zijn eigen klanten te kunnen bedienen.

Deze winter verandert de deal niets aan de prijs. De eerste leveringen beginnen pas in 2031 en lopen tot 2054. Het gaat bovendien om minder dan 1 procent van alle LNG die in een jaar wordt verhandeld. Wel zie je eraan dat Qatar zelf rekent op jaren met minder gas uit Ras Laffan.

In Amerika kost gas een tiende van wat wij betalen

Amerika haalt zijn gas zelf uit de grond en verkoopt het overschot als LNG aan de rest van de wereld. De Amerikaanse exportterminals draaien al op volle kracht, dus extra vraag uit Europa en Azië drijft de prijs in Amerika nauwelijks op. Daar kost gas op de beurs nu omgerekend ongeveer 9 cent per kuub. Wij betalen 91 cent, ruim tien keer zoveel.

Alleen eind januari kwam de Amerikaanse prijs kort in de buurt van de onze. Een vrieskou trok toen over een groot deel van Amerika en de prijs schoot een paar dagen omhoog. Daarna zakte hij snel terug, terwijl de Europese prijs sinds maart blijft oplopen. Elke LNG-tanker die Europa koopt, moet het opbieden tegen kopers in Azië. Europa betaalt daarom de hoge prijs op zijn eigen beurs, niet de lage Amerikaanse.

De gasopslagen zijn leger dan in eerdere jaren

Op 24 oktober waren de Nederlandse gasopslagen voor 65 procent gevuld. Vorig jaar stond de teller rond deze tijd op 72 procent, twee jaar geleden op 90 procent. In heel Europa is het 75 procent, tegen 83 procent vorig jaar en 95 procent twee jaar geleden. Het stookseizoen begint, en elke kuub die nu niet in de bodem zit, moet deze winter op het moment zelf worden gekocht. Handelaren wijzen daarom niet alleen naar Qatar, maar ook naar de lege opslagen. Europa moet hoe dan ook gas inkopen, en dat weten de verkopers ook.

Hoeveel gas er nodig is, hangt vooral af van het weer. In de koude winter van 2009 op 2010 gebruikte Nederland volgens het CBS ruim 51 miljard kuub gas. In de zachte winter van 2013 op 2014 was dat 39 miljard, zo'n 12 miljard kuub minder. Sindsdien zijn we veel zuiniger geworden: de afgelopen jaren gebruikte Nederland ongeveer 30 miljard kuub per jaar. Het verschil tussen een koude en een zachte winter is daardoor kleiner dan vroeger, maar met opslagen die zo leeg zijn, telt elke koude week mee.

Gas voor 2027 kost op de beurs ruim 75 euro

Op de beurs wordt niet alleen gas voor morgen verhandeld, maar ook gas voor de komende maanden en jaren. Gas dat in heel 2027 geleverd wordt, kostte op 23 oktober ruim 75 euro per megawattuur. Omgerekend is dat € 0,74 per kuub, zonder belasting en btw. Begin dit jaar kocht je gas op de beurs nog voor € 0,28. Handelaren verwachten dus niet dat gas volgend jaar weer goedkoop wordt. In een week tijd werd gas voor 2027 nog 8 procent duurder.

Juist die prijs voor volgend jaar telt voor jouw rekening. Een leverancier koopt het gas voor een vast contract voor een groot deel vooraf in, op de termijnmarkt. Hoe duurder gas voor 2027 daar is, hoe hoger de vaste tarieven voor nieuwe klanten.

Vaste tarieven stijgen mee

Dat is nu al te zien. In onze vergelijker kost gas bij een vast contract vandaag gemiddeld € 1,82 per kuub, met energiebelasting en btw. Op 14 oktober was dat nog € 1,67. Dit zijn op 26 oktober de drie goedkoopste vaste gastarieven:

• Energiedirect, 3 jaar vast: € 1,71 per kuub
• Eneco, 3 jaar vast: € 1,72 per kuub
• Vandebron, 3 jaar vast: € 1,72 per kuub

De verschillen zijn klein. Coolblue Energie zit met € 1,73 vlak daaronder. Kijk daarom ook naar de vaste leveringskosten en de welkomstkorting, want die maken per jaar vaak meer uit dan een cent per kuub. Met een dynamisch contract betaal je de beursprijs van de dag plus een vaste opslag van je leverancier. Bij een beursprijs van € 0,91 kom je dan rond € 1,91 per kuub uit. Wie al een vast contract heeft, merkt van de stijging niets. Dat tarief ligt vast tot het einde van de looptijd.

Wat dit betekent voor je contract

• Je vaste contract loopt de komende maanden af. Vergelijk nu. Een nieuw contract kun je vaak maanden van tevoren vastleggen, het gaat dan in op de dag dat je oude contract afloopt. De vaste tarieven zijn de afgelopen twee weken met ongeveer 15 cent per kuub gestegen, en gas voor 2027 wordt op de beurs nog steeds duurder. Doe je niets, dan loopt je contract automatisch over in een variabel contract.
• Je hebt een variabel contract. Kijk in de app of op de website van je leverancier wat je nu betaalt, en of er al een verhoging is aangekondigd. Een variabel tarief loopt achter op de beurs, dus de stijging van de afgelopen weken zit er waarschijnlijk nog niet helemaal in. Ligt je gastarief boven de € 1,82 per kuub, dan ben je met een vast contract nu waarschijnlijk goedkoper uit.
• Je hebt een dynamisch contract. Je betaalt nu meer dan bij de meeste vaste contracten, en een koude winter kan de dagprijs verder opdrijven. Wil je deze winter zekerheid, dan kun je overstappen naar vast. Een dynamisch contract kun je meestal per maand opzeggen.
• Je hebt zonnepanelen. Op 1 januari 2027 stopt het salderen. Een contract dat je nu afsluit, loopt grotendeels door in die nieuwe situatie. Kijk daarom ook naar de terugleververgoeding en de terugleverkosten, niet alleen naar het tarief per kuub en per kilowattuur.
• Je wilt vooral zekerheid. Kies vast. Een contract van 3 jaar is per kuub nu het goedkoopst, maar je zit dan tot eind 2029 aan een tarief uit een dure periode. Een contract van 1 jaar kost per kuub meer, maar je kunt volgend najaar opnieuw kiezen.

Veelgestelde vragen