Duurzame energie

Warmtepomp: soorten, kosten, subsidies en meer

Met een warmtepomp kan je het gasverbruik in jouw woning aanzienlijk verlagen of zelfs tot nul brengen.

Het is meestal goedkoper dan verwarmen op gas. Zeker bij goede isolatie.

In dit dossier kom je alles te weten over de warmtepomp:

Verder vind je links voor hulp en advies in jouw situatie.

Wat is een warmtepomp?

Een warmtepomp is een apparaat dat warmte uit de omgeving kan halen en benutten, bijvoorbeeld voor het verwarmen van water in de woning voor de verwarming of tapwater. In onze omgeving, zoals de bodem, de lucht of het grondwater zit namelijk warmte (energie) opgeslagen.

Werkwijze

Een warmtepomp kan verschillen in de manier waarop het warmte uit de omgeving haalt en het water verwarmt:

Sommige warmtepompsystemen combineren de bovenstaande warmtebronnen.

Soorten

De meest voorkomende soorten warmtepompen zijn:
  1. Hybride warmtepomp (lucht/water): haalt warmte uit de buitenlucht om je woning te verwarmen, maar werkt in combinatie met een cv-ketel op koude dagen.
  2. Volledig elektrische warmtepomp (lucht/water): haalt warmte uit de buitenlucht, in combinatie met een elektrische naverwarmer om je huis van warm water te voorzien.
  3. Ventilatiewarmtepomp of airco (lucht/lucht): hergebruikt de warmte uit de lucht in je huis om je huis te verwarmen.
  4. Bodemwarmtepomp (bodem/water): benut de stabiele warmte van de aarde om de woning te verwarmen of te koelen en van warm water te voorzien.
  5. Bodemwarmtepomp (water/water): gebruikt oppervlaktewater of grondwater om een woning te verwarmen of te koelen en van warm water te voorzien.

Ons advies is om een energieadviseur te benaderen die je kan begeleiden bij het kiezen van de warmtepomp die het beste bij jouw huis past.

Merken

Bekende merken van fabrikanten die warmtepompen leveren, zijn:

Wat zijn de voor- en nadelen van een warmtepomp?

Een overzicht:

Voordelen Nadelen
Een warmtepomp kent een lagere CO2-uitstoot dan een traditionele cv-ketel De investering van een warmtepomp is fors
Een warmtepomp verlaag de gaskosten op je energierekening Er zijn soms stevige aanpassingen nodig in de woning (met name oude woningen)
Een warmtepomp kan ook gebruikt worden om te koelen in de woning Sommige warmtepompen nemen erg veel ruimte in beslag

Hybride warmtepomp

Voordelen: Nadelen:

Volledig elektrische warmtepomp (lucht/water)

Voordelen: Nadelen:

Bodemwarmtepomp (bodem/water)

Voordelen: Nadelen:

Bodemwarmtepomp (water/water)

Voordelen: Nadelen:

Wat zijn de kosten van een warmtepomp?

De kosten van een warmtepomp zijn vooral afhankelijk van het vermogen en de gebruikte techniek.

Een indicatie van de kosten voor de verschillende soorten warmtepompen:

Warmtepomp Kosten*
Hybride warmtepomp € 6.000 tot € 8.000
Vol-elektrische luchtwarmtepomp € 11.000 tot 14.000
Vol-elektrische bodemwarmtepomp € 15.000 tot € 30.000

*Inclusief installatie en btw, zonder cv-ketel en subsidie

Uiteraard kunnen er bijkomende kosten van toepassing zijn, afhankelijk van de woning en ligging, bijvoorbeeld het aanpassen van de radiatoren of graafwerkzaamheden.

Hoeveel subsidie krijg ik?

Consumenten en (kleine) zakelijke verbruikers kunnen voor de aanschaf van een warmtepomp gebruikmaken van de Investeringssubsidie Duurzame Energieproductie (ISDE).

Een indicatie van de subsidies voor de verschillende soorten warmtepompen:

Warmtepomp Subsidie
Hybride warmtepomp € 1.950 tot € 3.000
Vol-elektrische luchtwarmtepomp € 2.500 tot € 4.000
Vol-elektrische bodemwarmtepomp € 4.200 tot € 5.100

*Inclusief installatie en btw, zonder cv-ketel.

Het exacte bedrag van de subsidie is afhankelijk van:

Verder goed om te weten:

Meer informatie over ISDE vind je op de website van de RVO. Hulp nodig met aanvragen van de subsidie?

Wat is de terugverdientijd van een warmtepomp?

De terugverdientijd van een warmtepomp verschilt grofweg tussen de 7 en 18 jaar en is sterk afhankelijk van diverse factoren die een rol spelen:

Voorbeeld

Voorbeeld van de terugverdientijd bij een hybride (lucht-water) warmtepomp:

Verbruik:

Situatie Verbruik
Voor verduurzaming 3.500 kWh
1.600 m3
Na verduurzaming 5.930 kWh
648 m3
Verschil + 2.430 kWh
– 952 m3

Bij een energieprijs van € 0,34 /kWh en € 1,32 /m3 betekent dit:

Factor Kosten/Besparing Toelichting
Kosten € 5.000 Na aftrek van ISDE-subsidie
Gasbesparing € 1.257 Gebaseerd op gasbesparing
Stroomkosten € 826 Voor de werking van de warmtepomp
Netto besparing per jaar € 431 Energiebesparing minus stroomkosten
Terugverdientijd 12 jaar Totale kostprijs ÷ netto jaarlijkse besparing

Welke warmtepomp moet ik kiezen?

Welke warmtepomp het meest geschikt is voor je woning, hangt af van het huis:

Vuistregel voor het geschikte soort warmtepomp per woningtype:

Woning Soort warmtepomp Werkwijze
Nieuwbouw (hogere kosten) Bodemwarmtepomp Water/water of bodem/water
Nieuwbouw (lagere kosten) Volledig elektrische warmtepomp Lucht/water
Bestaande bouw met uitstekende isolatie Volledig elektrische warmtepomp
of ventilatiewarmtepomp
Lucht/water of Lucht/lucht
Bestaande bouw met goede isolatie Hybride warmtepomp (met cv-ketel) Lucht/water

Hoeveel vermogen heb ik nodig?

Hoeveel vermogen je nodig hebt voor een warmtepomp hangt af van je woningisolatie en de totale oppervlakte van de ruimten die verwarmd moeten worden.

Het energielabel toont aan hoe goed de woning is geïsoleerd. Hoe beter de isolatie, hoe lager de capaciteit van de warmtepomp.
Energielabel Watt/m2 benodigd
G 110 W/m2
F 90 W/m2
E 75 W/m2
D 68 W/m2
C 60 W/m2
B 55 W/m2
A 50 W/m2

Bron: warmtepompinfo.nl

Daarnaast speelt de oppervlakte van de woning een rol: hoe groter de woning, hoe hoger capaciteit van de warmtepomp.

In de meeste gevallen voorziet de hybride warmtepomp voor 70 tot 80 procent van de totale warmtevoorziening in de woning. Bij een volledig elektrische warmtepomp is dit 100 procent. Hier wordt rekening mee gehouden in het berekenen van het benodigde vermogen.

De formule voor het bepalen van de benodigde capaciteit voor de warmtepomp is:

Voorbeelden

Voor een woning met een oppervlakte van 130 m2 en energielabel B die 70 procent van de warmte via de warmtepomp wil voorzien:

Voor een woning met een oppervlakte van 160 m2 en energielabel A die 100 procent van de warmte via de warmtepomp wil voorzien:

Hoe werkt een warmtepomp?

Met een warmtepomp wordt warmte (energie) uit de aardbodem, het grondwater of de (buiten)lucht gehaald en vervoerd naar een buizensysteem waar een vorstvrije vloeistof stroomt. Deze vloeistof is ten allen tijde kouder dan de temperatuur van de omgeving (bodem, water, of lucht).

Het unieke van een warmtepomp is dat de warmte van de bodem, de lucht of het grondwater niet warmer hoeft te zijn dan de temperatuur in huis. Zelfs bij lage temperaturen kan er een efficiënte warmtewisseling plaatsvinden.

Bron: wittendorp.be

Warmtebron

De aardbodem heeft een feitelijk onuitputtelijke bron van aardwarmte, omdat de bodem warmte opslaat door de zonnestraling en magma onder het aardoppervlak. Hierdoor is er op vrij geringe bodemdiepte al een min of meer constante temperatuur van 10 graden.

Ook (ventilatie)lucht, grondwater en rivieren hebben vaak een vrij stabiele temperatuur waaraan dus bruikbare warmte kan worden onttrokken.

Hoe kan ik een warmtepomp installeren?

Als je van plan bent om een warmtepomp te installeren, komt daar best wat bij kijken.

Laat je daarom goed informeren en adviseren.

Hoe kan ik een warmtepomp installeren?

Het onderstaande stappenplan kan je vooruit helpen:
  1. Specialist raadplegen: de eerste stap is het raadplegen van een goede specialist in duurzame energie. Deze kan bekijken of het voor de woning interessant en mogelijk is om een warmtepomp aan te leggen.
  2. Kiezen warmtepomp: de specialist kan je ook helpen bij het kiezen van het soort warmtepomp.
  3. Vergunning: via de gemeente of installateur kun je nagaan of er een vergunning nodig is voor het aanleggen van een warmtepomp.
  4. Zoeken van een installateur: zoek betrouwbare en vakbekwame installateurs in je omgeving.
  5. Offertes: vraag verschillende offertes aan op basis van jouw voorkeuren. Neem ook de onderhoudskosten mee in de offerte.
  6. Kiezen van een installateur: aan de hand van de ontvangen offertes kies je een geschikte installateur. Laat deze het complete systeem ontwerpen en uitvoeren.
  7. Stroomaansluiting: soms is het nodig om een krachtigere stroomaansluiting te regelen, vooral bij volledig elektrische systemen.
  8. Meten stroomverbruik: het is ook verstandig om het stroomverbruik van de warmtepomp apart te meten. Informeer hiernaar bij de installateur.
  9. Geluid: een warmtepomp produceert meestal geluid dat als storend kan worden ervaren. Zorg daarom voor een gunstige plaatsing en geluidsisolatie van het systeem.
  10. Onderhoud en garantie: informeer na het aanleggen van het warmtepomp-systeem naar de garanties en regel een onderhoudscontract met de installateur.