Vergelijk gelijk
Termen en begrippen

FCR: de primaire reserve van het stroomnet

FCR staat voor Frequency Containment Reserve, in het Nederlands het primaire reservevermogen. Het is het eerste en snelste redmiddel waarmee de landelijk netbeheerder de balans op het stroomnet bewaakt. Zodra vraag en aanbod van elkaar afwijken, verandert de netfrequentie, en FCR grijpt daar volledig automatisch op in, zonder dat er een opdracht van TenneT nodig is.

De eerste, snelste reserve

Het Europese stroomnet draait op een frequentie van precies 50,000 hertz. Die frequentie is een directe thermometer voor de balans: wordt er meer verbruikt dan opgewekt, dan zakt de frequentie onder de 50 Hz. Is er te veel stroom, dan stijgt hij erboven. FCR moet binnen 30 seconden het volledige toegezegde vermogen kunnen leveren en dat vervolgens tot maximaal 15 minuten volhouden. Daarna nemen de tragere reserves het over. FCR reageert puur op de gemeten frequentie, terwijl aFRR en mFRR juist op een signaal van TenneT worden aangestuurd.

Hoe FCR de frequentie corrigeert

Installaties die FCR leveren, krijgen een frequentiemeter die continu de netfrequentie afleest. Wijkt die af van 50 Hz, dan past de installatie meteen haar vermogen aan. Zakt de frequentie, dan wordt er extra stroom opgewekt of uit een batterij aan het net toegevoegd. Stijgt de frequentie, dan wordt de productie teruggeschroefd of laadt een batterij juist op. Hoe groter de afwijking, hoe meer vermogen er wordt ingezet, tot het maximum van 100 procent. Rond precies 50 Hz zit een kleine deadband waarin niet wordt geregeld, zodat installaties niet op minieme ruis reageren.

FCR tegenover de netfrequentie Hoe sterker de frequentie afwijkt van 50 Hz, hoe meer FCR bijlevert of afneemt. deadband +100%+50%0%-50%-100% 49,849,950,050,150,2 Hz opregelen (tekort) afregelen (overschot)
FCR reageert evenredig op de frequentie: onder 50 Hz levert het bij, erboven neemt het af. Rond precies 50 Hz zit een kleine deadband waarin niet wordt geregeld.

Hoe TenneT FCR inkoopt

TenneT koopt FCR in via aanbestedingen waaraan alle marktpartijen kunnen meedoen die aan de voorwaarden voldoen. Sinds 2019 gebeurt dat via dagelijkse veilingen, in blokken van vier uur. De biedingen worden op volgorde van prijs gezet, de zogenoemde merit order: de goedkoopste biedingen worden als eerste geaccepteerd, tot de gevraagde hoeveelheid is bereikt. Geselecteerde partijen krijgen hun eigen geboden prijs uitbetaald, dit heet paid-as-bid. Bij FCR gaat het om een reserveringsvergoeding voor de hele periode; anders dan bij aFRR of noodvermogen is er geen aparte activeringsprijs.

Merit order: de echte FCR-veiling

De werkelijke biedingen van de laatste veiling, gesorteerd van goedkoop naar duur. Elke prijstrede laat zien hoeveel MW er tegen die prijs is geboden.

Veilinggegevens laden…

Gelijkvergelijk.nl
Bron: FCR Cooperation via regelleistung.net. De FCR-veiling is pan-Europees en wordt dagelijks vooraf gepubliceerd. Getoond wordt het blok van vier uur rond het huidige tijdstip.

Meedoen kan alleen via een balanceringsdienstverlener (BSP) die namens jou bij TenneT biedt, en je installatie moet direct stuurbaar zijn. Een bod moet bovendien altijd twee kanten op werken: FCR wordt zowel voor opregelen als afregelen ingezet, dus een bod voor maar een richting wordt niet geaccepteerd.

Batterijen en de toekomst van FCR

In de praktijk wordt FCR steeds vaker met batterijen geleverd, omdat die razendsnel kunnen reageren. Het gevraagde volume is relatief klein en wordt deels binnen Nederland en deels over de grens gecontracteerd. Doordat er de laatste jaren veel batterijcapaciteit is bijgekomen die zich op deze markt richt, zijn de vergoedingen voor FCR flink gedaald. Voor partijen met flexibel vermogen blijft het een manier om extra inkomsten te halen en tegelijk bij te dragen aan een stabiel net.

Zie FCR live

FCR zelf publiceert TenneT niet als losse live-inzet, maar de netfrequentie is er de directe weerspiegeling van. Op onze pagina onbalansprijs nu zie je de actuele frequentie en welke reserves op dit moment worden ingezet.

Bekijk de live netfrequentie

Lees ook

0 reacties

Schrijf een reactie

Je e-mailadres blijft privé en wordt niet bij je reactie getoond.