Dynamische contracten groeien door, terwijl vast juist duurder wordt

Steeds meer huishoudens kiezen voor een tarief dat met de markt meebeweegt, precies in de maanden waarin vaste contracten juist duurder werden. Inmiddels heeft 8 procent van alle huishoudens een dynamisch contract. Vast blijft met 55 procent veruit de grootste groep en variabel staat op 37 procent. Dat blijkt uit de nieuwste Energiemonitor van de Autoriteit Consument en Markt (ACM).

De groei van dynamisch wordt elke maand groter

Het opvallende zit niet in de groei zelf, maar in het tempo. In maart kwamen er netto 17.000 huishoudens met een dynamisch contract bij, in april 23.000, in mei 30.000 en in juni 33.000. Ook in juli ging de teller weer omhoog. Over een heel jaar gemeten staat het aantal dynamische contracten 29 procent hoger, en vergeleken met twee jaar geleden is het bijna verdubbeld.

Voor het stroomnet is dat goed nieuws. Wie dynamisch zit, heeft een reden om de wasmachine of de auto aan te zetten op momenten dat er veel zon en wind is. Dan is stroom goedkoop en schoon tegelijk. De ACM ziet die verbruiksturing als een van de verklaringen waarom vraag en aanbod op de stroommarkt elkaar dit jaar beter vinden.

Vaste contracten werden juist duurder

Terwijl dynamisch groeit, ging het aanbod van vaste contracten in juli met 5 tot 11 procent omhoog. Vaste tarieven volgen de groothandelsmarkt vrij snel, dus de onrust van de afgelopen weken zie je daar meteen terug. Bij variabele contracten gaat het trager, omdat leveranciers die meestal per kwartaal aanpassen: per 1 juli sprong vooral gas duidelijk omhoog, per 1 augustus bleef het bij een lichte stijging.

Tegelijk stapten er de afgelopen maanden opvallend weinig mensen over naar een andere leverancier of naar een vast contract. De ACM leest daarin dat veel huishoudens de hoge vaste tarieven even afwachten en zolang op variabel of dynamisch blijven zitten. Dat is precies het omgekeerde van wat er dit voorjaar gebeurde, toen mensen na het uitbreken van de oorlog in Iran juist massaal zekerheid zochten. Lees ook: de Energiemonitor van vorige maand.

De gasprijs blijft nerveus door de Straat van Hormuz

Achter die tarieven zit een gasmarkt die alle kanten op beweegt. Na de ondertekening van het memorandum over de heropening van de Straat van Hormuz zakte de prijs met ongeveer 20 procent, waarna hij weer stevig opliep: van 41 euro per MWh eind juni naar een piek van 64 euro een maand later. Toen verdere escalatie uitbleef, daalde de prijs naar zo'n 60 euro. Ter vergelijking: voor de oorlog in Iran stond gas op 31 euro per MWh. Je betaalt dus nog altijd bijna het dubbele van het niveau van voor de oorlog.

Onze eigen cijfers bevestigen dat beeld. Op 14 augustus staat de groothandelsprijs voor gas op ongeveer 59 cent per kuub, omgerekend zo'n 60 euro per MWh. Eind juli piekte hij bij ons op 62 cent, ruim 63 euro per MWh. Je ziet de stand van vandaag altijd op onze actuele gasprijs per kuub, en de stroom- en gasprijzen per uur staan op actuele energieprijzen.

Gasopslagen op 41 procent, en dat moet naar 74

De Nederlandse gasopslagen zijn nu voor 41 procent gevuld, tegen 61 procent op dezelfde datum vorig jaar. Het gat wordt kleiner, want vorige maand stond de teller nog op 30 procent tegenover 52 procent in juli 2025. Toch is er werk aan de winkel: volgens de Europese afspraken moeten de voorraden bij de start van het verwarmingsseizoen voor minimaal 74 procent gevuld zijn. Ook dat cijfer kun je zelf volgen: op onze live gasvoorraad zie je dagelijks hoe vol de Nederlandse en Europese opslagen zitten.

Dat het vullen zo traag gaat, komt door de zomer-winterspread. Normaal is gas in de zomer goedkoper dan in de winter, en dat prijsverschil betaalt de opslag. Nu is het andersom: gas voor levering nu is duurder dan gas voor de winter. Wie vandaag inkoopt en straks verkoopt, levert dus geld in, terwijl opslag ook nog geld kost. Zolang de markt ervan uitgaat dat het komende winter ruimer wordt, blijft die prikkel weg.

Lees ook: Nederlandse gasopslagen nog niet op schema voor de winter.

Stroom werd duurder, kolencentrales draaiden mee

De hoge gasprijs werkt door in de stroomprijs. De gemiddelde day-ahead prijs kwam in juli uit op 106 euro per MWh, 20 procent hoger dan in juli 2025. Doordat gascentrales duur zijn geworden, werden andere manieren om flexibel vermogen te leveren aantrekkelijker. Nederlandse kolencentrales namen in juli meer dan 10 procent van de totale stroomvraag voor hun rekening.

Verder telt 2026 tot nu toe minder uren met een negatieve stroomprijs dan vorig jaar. Dat wijst erop dat vraag en aanbod beter op elkaar aansluiten, mede door slimmer verbruik en meer opslag. Heb je een dynamisch contract, dan is dat een dubbel bericht: de extreme koopjesmomenten worden zeldzamer, maar de dagelijkse schommeling waar je op kunt sturen blijft gewoon bestaan. Op actuele energieprijzen zie je per uur wat stroom kost.

Deze contracten vielen op bij de ACM

De ACM houdt de tarieven van leveranciers in de gaten en vergelijkt ze onderling. Twee contracten zijn deze maand duidelijk duurder dan vergelijkbare contracten van andere aanbieders:

• Energyhouse bij variabel gas
• Kikker bij dynamische stroom

Daarnaast rekenen Zonneplan voor gas en Vrij op Naam, dat tegenwoordig Zonopnaam heet, voor gas en stroom beduidend meer voor hun modelcontract. Een modelcontract is het standaardcontract dat iedere leverancier wettelijk moet aanbieden, ook als die eigenlijk alleen dynamische contracten wil verkopen. Een duur modelcontract zegt dus niets over de andere contracten van diezelfde leverancier.

Vast, variabel of dynamisch: wat past bij jou?

De ACM adviseert om goed te kijken welk type contract bij je situatie past. Elke vorm heeft een andere balans tussen zekerheid en risico:

• Vast: je tarief ligt een afgesproken periode vast. Fijn als je precies wilt weten waar je aan toe bent, maar je profiteert niet van dalingen en stop je eerder, dan betaal je vaak een opzegvergoeding.
• Variabel: je leverancier past de tarieven meestal per kwartaal aan. Je beweegt dus mee met de markt, maar met vertraging en zonder dat je er zelf iets voor hoeft te doen.
• Dynamisch: je tarief volgt per uur of per kwartier de groothandelsmarkt. Je profiteert van goedkope momenten, zeker als je een thuisbatterij, warmtepomp of elektrische auto slim aanstuurt, maar je draagt ook het risico van pieken.

Wat betekent dit voor jou?

Kort samengevat: de markt is nog steeds onrustig, vast is duurder geworden en steeds meer huishoudens kiezen ervoor om mee te bewegen in plaats van vast te zetten. Loopt je contract binnenkort af, dan is dit een goed moment om de tarieven naast elkaar te leggen voordat je verlengt of overstapt. Met de energievergelijker zie je in een paar klikken wat de drie contractvormen bij jouw verbruik kosten.

Bron: Energiemonitor en Monitor Consumentenmarkt Energie van de ACM, augustus 2026.