In Nederland, maar ook in de rest van de wereld is er veel maatschappelijke discussie rondom kernenergie.
In dit dossier lees je er alles over.
Wat is kernenergie eigenlijk?
Kernenergie is energie die vrijkomt als gevolg van splijting van zware atoomkernen, zoals uranium. De energie (warmte) die vrijkomt na een kernreactie kan worden gebruikt om elektriciteit op te wekken. Dit gebeurt in een kerncentrale. Kernenergie kan ook als wapen worden gebruikt in een atoombom.
Bij het splijten van bepaalde zware atoomkernen, zoals uranium en plutonium, komt enorm veel energie vrij. Dat komt omdat bij de kernreactie een klein deel van de massa van de atomen wordt omgezet in energie: kernenergie
Dit gebeurt volgens de beroemde theorie van Einstein:
E = m x c2
Waarbij:
De energie die vrijkomt zorgt ervoor dat andere atomen op hun beurt weer gaan splijten. Kortom, er ontstaat een kettingreactie. In een kernreactor wordt deze kettingreactie onder controle gehouden. Zonder deze ‘controle’ zou de centrale kunnen ontploffen.
De energie van een kernreactie komt altijd vrij in de vorm van warmte. De warmte kan worden gebruikt om water op te warmen. Als water warm genoeg wordt, verdampt het. Hierdoor ontstaat stoom. Deze stoom kan middels een turbine en een generator worden omgezet in elektriciteit.
De meningen over de duurzaamheid van kernenergie lopen sterk uiteen.
Eén ding is duidelijk: bij een kernreactie komt geen CO2 vrij. In dat opzicht draagt kernenergie in directe zin niet bij aan het broeikaseffect.
Er is echter wel indirecte uitstoot, namelijk de CO2 die vrijkomt bij de bouw van een kerncentrale of het transport van Uranium naar de kerncentrale.
Maar er is ook een duurzame eigenschap. Eén kerncentrale een honderdduizenden huishoudens van elektriciteit voorzien met een beperkte hoeveelheid uranium. Helaas is de voorraad uranium ook weer niet oneindig. Kernenergie is feitelijk gezien dus niet hernieuwbaar, zoals windenergie of zonne-energie.
Tot slot komt er bij de productie van kernenergie kernafval vrij, wat niet kan worden hergebruikt. Sterker nog, het opbergen van dit afval moet zeer veilig gebeuren om het risico op straling te beperken.
Maar ook bij windenergie en zonne-energie is er indirecte CO2-uitstoot. Deze komt vrij bij het vergaren van de benodigde grondstoffen en het fabriceren van de windmolen en zonnepanelen.
Silicium bijvoorbeeld, is een semi-metaal dat nodig is om een zonnecel te produceren. Deze stof moet worden gewonnen en bewerkt. Dit zijn processen waarbij veel energie nodig is en dus ook CO2 vrijkomt in de atmosfeer. Tenzij de energie die hiervoor nodig is duurzaam wordt opgewekt, maar dat meestal niet het geval.
Iedere kWh die wordt opgewekt door kernenergie zorgt (indirect) voor 4 gram CO2 equivalenten aan uitstoot. Bij zonne-energie ligt de uitstoot op 6 gram per kWh.
Kortom, het bouwen van meer kerncentrales kan een (tijdelijke) oplossing zijn om minder afhankelijk te worden van olie, kolen en gas en zo de CO2-uitstoot op aarde te reduceren. Kernenergie is dus deels duurzaam vanwege zijn lage CO2-uitstoot, maar ook deels niet duurzaam, vanwege het kernafval en de schaarste van uranium.
Er zijn veel voordelen, maar ook nadelen. De meningen over het wel of niet gebruiken van kernenergie lopen dan ook sterk uiteen.
Onder voorstanders worden verstaan: partijen die open staan voor de bouw van nieuwe kerncentrales in Nederland.
Onder tegenstanders worden verstaan: partijen die in Nederland geen nieuwe kerncentrales willen en in sommige gevallen zelfs bestaande kerncentrales willen sluiten.
Een tweetal partijen staan meer neutraal in de discussie en sluiten een nieuwe kerncentrale in Nederland niet pertinent uit, maar zijn ook geen echte voorstander:
Ongeveer zes procent van de elektriciteit in Nederland is afkomstig uit kerncentrales. In Borssele staat de enige actieve kerncentrale in Nederland die elektriciteit opwekt. Een deel wordt ingevoerd uit het buitenland.
Nederland heeft nog een tweetal andere kerncentrales: in Petten en een kleine in Delft. Maar deze worden niet gebruikt om energie op te wekken, maar voor nucleair onderzoek en de productie van medische isotopen.
Ongeveer 13,5 procent van de totale productie van elektriciteit is afkomstig uit kerncentrales (laatste meting: 2011). In sommige landen is het aandeel kernenergie erg groot.
Frankrijk bijvoorbeeld, is voor ruim 75 procent afhankelijk van kernenergie. In België wordt meer dan 50 procent van de elektriciteit opgewekt door middel van kernenergie.
Kernfusie is op dit moment echter alleen theoretisch mogelijk. In de praktijk is de techniek nog niet rendabel omdat er meer energie nodig is om de reactie op gang te helpen dan dat er energie bij de reactie vrijkomt.
