De overstap naar aardgasvrij wonen is geen eenvoudige opgave. Er zijn vaak veel aanpassingen nodig om helemaal van het gas af te stappen. Denk aan het aanschaffen en verbeteren van de isolatie, het aanschaffen van een warmtepomp en het overstappen op elektrisch koken.
We duiken er gelijk in.
Maar hoe kun je het gasverbruik in jouw woning reduceren of zelfs elimineren?
Hieronder staat een handige infographic met een groot aantal oplossingen die je kunt toepassen in jouw woning. Daaronder staan alle maatregelen met stapsgewijze uitleg.
Klik voor een vergroting
Volg de onderstaande stappen om van het gas af te gaan in jouw woning:
Met goede isolatie heb je minder energie nodig om je huis te verwarmen. Het is de eerste stap naar een aardgasvrije woning. Begin daarom met uit te zoeken hoe het is gesteld met de isolatie van jouw woning. Daarvoor is het van belang om de dikte en soort van het isolatiemateriaal te achterhalen.
Leer je huis goed van binnen en buiten kennen: controleer de dikte van de dakisolatie. Vloerisolatie, spouwmuurisolatie en de ramen.
In deze documenten staat mogelijk genoemd hoe dik de isolatie is en welk isolatiemateriaal is gebruikt.
De zogenaamde “Rc-waarde” is een goede pijler om de isolatie in de woning te bepalen. Hier geldt hoe hoger hoe beter.
Volgens het bouwbesluit van 2021 moeten nieuwbouwhuizen ten minste zijn voorzien van een bepaalde Rc-waarde:
| Constructie | Rc-waarde |
|---|---|
| Dak | 6,3 |
| Wanden | 4,7 |
| Vloer | 3,7 |
Heb je geen documentatie over de isolatie in je woning?
Gebruik de onderstaande tabel om te meten en in te schatten hoe goed je isolatie is:
| Dikte isolatie dak, vloer en muren | Ramen | Inschatting isolatie |
|---|---|---|
| 0 – 3 cm | Enkel glas | Geen / slecht |
| 4 – 7 cm | Standaard dubbelglas | Beperkt / matig |
| 8 – 10 cm | HR++ glas | Goed |
| 11 cm of meer | Driedubbel glas (triple glass) | Zeer goed tot uitstekend |
Is het meten van de isolatie niet mogelijk?
De dikte en het soort isolatiemateriaal zijn het meest van belang voor goede isolatie. Voor materialen die beter isoleren heb je effectief een lagere dikte nodig om een bepaalde Rc-waarde te bereiken.
Nu je weet hoe het is gesteld met de isolatie van je woning kun je aan de slag om de isolatie te verbeteren en je huis aardgasvrij te maken.
Dakisolatie resulteert doorgaans in de hoogste energiebesparing. Het rendement van de investering is vergelijkbaar met een rente van 8 procent op je spaarrekening.
Voor optimaal resultaat is het zaak om een zeer goede dakisolatie te verkrijgen. Deze heeft een Rc-waarde van 4,0 of hoger. Voor een volledig aardgasvrije woning is een Rc-waarde van ten minste 6,0 wenselijk.
Hieronder zie je een globale schatting van de kosten voor dakisolatie bij een gemiddelde eengezinswoning met een dakoppervlak van 76 m2 en een verwarmde zolder.
| Type dak | Investering | Gasbesparing |
|---|---|---|
| Schuin dak | € 6.000 – € 6.800 | 300 – 450 m3 |
| Plat dak | € 4.200 – € 5.000 | 250 – 400 m3 |
*Geschatte besparing bij Rc-waarde 3,0 naar 6,3
Het isoleren van de vloer gebeurt vaak via de kruipruimte onder de woning. Dit kun je in principe altijd doen. Vloerisolatie is bovendien goedkoper dan andere isolatievormen.
Goede vloerisolatie heeft een minimale Rc-waarde van 3,5, daar waar 5,0 wordt geadviseerd.
Voor het aanbrengen van isolatiemateriaal is ten minste 35 of 50 centimeter kruipruimte nodig. Soms loont het om de kruipruimte uit te graven. Een andere optie is het isoleren van de bovenkant van de vloer.
Hieronder staat een tabel met de gemiddelde investering (inclusief subsidie), plus de verwachte besparing bij vloerisolatie:
| Vloerisolatie | Investering | Gasbesparing* |
|---|---|---|
| Tussenwoning | € 1.500 – € 1.900 | 150 – 200 m3 |
| Hoekwoning | € 1.800 – € 2.200 | 200 – 250 m3 |
| 2-onder-1-kapwoning | € 2.000 – € 2.400 | 250 – 300 m3 |
| Vrijstaande woning | € 2.800 – € 3.600 | 350 – 450 m3 |
*Geschatte besparing bij Rc-waarde 0,0 naar 3,7
De uiteindelijke besparing is vooral van belang hoe je stookt en op welke temperatuur de woning wordt verwarmd. Het verbeteren van de vloerisolatie van matig naar zeer goed resulteert in een gemiddeld rendement van 8 procent op een spaarrekening.
Het isoleren van de buitenmuren (gevels) zijn een belangrijke stap voor het reduceren van het aardgasverbruik in de woning.
Optie 2 en 3 zijn een stuk prijziger en ingrijpender. Deze zijn vooral interessant om door te voeren als je gaat verbouwen of als je de woon en/of slaapkamers gaat opknappen.
Afhankelijk van je situatie zijn er verschillende opties voor muurisolatie. Hieronder zie je een schematisch overzicht van wat je het beste kunt doen in bepaalde situaties:
| Jouw situatie | Advies isolatie |
|---|---|
| Woning is gebouwd tussen 1920 en 1975 | Isoleer de spouwmuren zo snel mogelijk |
| Woning is gebouwd tussen 1920 en 1975, maar er is geen spouwmuur | Breng gevelisolatie aan de buitenzijde of binnenzijde aan. |
| Woning is gebouwd tussen 1976 en 1988 | 1. Controleer of spouwmuurisolatie aanwezig is 2. (Na)isoleer de spouwmuren indien isolatie ontbreekt of van lage kwaliteit is. 3. Breng eventueel gevelisolatie aan de buitenzijde of binnenzijde aan |
| Woning is gebouwd in 1989 of later | 1. Ga na in hoeverre de isolatie van je gevels kan worden verbeterd 2. Breng (indien rendabel) gevelisolatie aan de buitenzijde of binnenzijde aan. |
| Je wilt de muren beter isoleren, maar krijgt geen bouwvergunning | Breng gevelisolatie (voorzetwand) aan, de binnenzijde aan |
Er zijn verschillende manieren om de isolatie van je ramen te verbeteren.
HR++ glas is in feite dubbelglas voorzien van een speciaal laagje metaal wat ervoor zorgt dat een groot deel van de stralingswarmte binnen blijft. De lichtinval blijft hetzelfde met HR++ glas. Er bestaat ook nog driedubbel glas (triple glas) dat nog beter isoleert.
Heb je enkel glas? Dan loont het zeer om deze te vervangen door HR++ glas. De besparing op je gasrekening is dan aanzienlijk.
Hieronder zie je wat het vervangen van de ramen kost en bespaart aan gasverbruik:
| Woning | Investering | Besparing (t.o.v. dubbelglas) |
|---|---|---|
| Tussenwoning | € 2.500 tot € 3.500 | 150 – 200 m3 |
| Hoekwoning | € 3.000 tot € 4.500 | 200 – 300 m3 |
| 2-onder-1 kap | € 4.000 tot 6.000 | 250 – 400 m3 |
| Vrijstaand | € 6.000 tot € 9.000 | 400 – 600 m3 |
Voorwaarde: raamisolatie dient gecombineerd te worden met ten minste één andere isolatiemaatregel.
Volgens Milieucentraal levert een investering in HR++ isolatieglas een winst op die vergelijkbaar is met een rente van zeven procent op een spaarrekening.
Als ook de kozijnen toe zijn aan vervanging, loont het om deze te vervangen door isolerende kozijnen. Ten slotte loont het om goede raambekleding aan te brengen.
Isolerende kozijnen kunnen, afhankelijk van de huidige kozijnen resulteren in een besparing tot 270 m3 gas per jaar. Let bij het aanschaffen van raambekleding ook op de isolatiewaarde van het materiaal.
Na goede isolatie en ventilatie is je woning geschikt om verder aardgas vrij te maken. Dit vergt een investering in duurzame verwarming.
Er zijn verschillende opties om de verwarming en warmwatervoorziening van je woning te verduurzamen:
Ook een combinatie van de bovenstaande methoden is mogelijk.
Een warmtepomp werkt door warmte te onttrekken aan een externe bron zoals de lucht, grond of water. Deze warmte wordt vervolgens via een compressor opgewaardeerd om het verwarmingssysteem te voeden.
Er zijn verschillende soorten warmtepompen:
De hybride warmtepomp combineert een elektrische warmtepomp met een gasgestookte cv-ketel. Wanneer de buitentemperatuur hoog genoeg is, haalt de warmtepomp warmte uit de buitenlucht en zorgt voor verwarming. Wanneer het te koud is, springt de cv-ketel bij.
Deze warmtepomp onttrekt warmte aan de buitenlucht en gebruikt deze om water te verwarmen, dat vervolgens in het verwarmingssysteem van het huis wordt gebruikt.
Dit type warmtepomp haalt zijn warmte uit de aarde via een netwerk van leidingen dat in de grond is begraven. De warmte wordt uit de grond getrokken, verhoogd en vervolgens gebruikt om water te verwarmen voor het verwarmingssysteem.
Deze warmtepomp gebruikt warmte van grond- of oppervlaktewater in plaats van uit de aarde of lucht. De warmte wordt uit het water gehaald en dan gebruikt om het water voor het verwarmingssysteem te verwarmen.
Een overzicht van de kosten en subsidies per type warmtepomp:
| Warmtepomp | Kosten* | Subsidie |
|---|---|---|
| Hybride warmtepomp | € 6.000 tot € 8.000 | € 1.950 tot € 3.000 |
| Volledig elektrische luchtwarmtepomp | € 11.000 tot 14.000 | € 2.500 tot € 4.000 |
| Volledig elektrische bodemwarmtepomp | € 15.000 tot € 30.000 | € 4.200 tot € 5.100 |
*Inclusief installatie en btw | peildatum kosten: 17-07-2023
Goed om te weten: vanaf 2026 is minimaal een hybride warmtepomp verplicht bij het vervangen van de cv-ketel.
Naast de warmtepomp zijn er nog andere manieren het verwarmen van je woning te verduurzamen.
Het systeem gebruikt warmte uit nabijgelegen fabrieken, datacenters, afvalbranders, elektriciteitscentrales en biomassacentrales om woningen te verwarmen. Vooral in wijken waar de huizen dicht op elkaar staan is een warmtenet rendabel.
Informeer bij je gemeente of er voor jouw woning op korte of lange termijn plannen zijn voor een warmtenet.
Een zonneboiler verwarmt alleen het sanitaire water.
| Type zonneboiler | Geschikt voor | Aankoopprijs (excl. installatie) | Subsidie | Besparing op jaarbasis* |
|---|---|---|---|---|
| 2 m 2 collector 90 liter vat | 1 – 2 personen | € 2.800 | € 1.000 | 120 m 3 |
| 3 m 2 collector 160 liter vat | 2 -3 personen | € 3.700 | € 1.000 | 180 m 3 |
| 4 m 2 collector 200 liter vat | 4 – 6 personen | € 4.000 | € 1.000 | 240 m 3 |
Een zonneboilercombi kan ook het centrale verwarmingswater verwarmen. De kosten voor een zonneboiler met een collector van 2,5 m2 en een voorraadvat van 120 liter (geschikt voor circa 3 personen) bedraagt 3.800 euro. Hiertegenover staat een subsidie van 1.200 euro.
Infraroodverwarming kan het gasverbruik van de hoofdverwarming doen verminderen. Het kan een energiezuinige keuze zijn als bijverwarming op een bepaalde plek, bijvoorbeeld een zithoek in de woonkamer of een werkplek op zolder.
Houd er rekening mee dat een infraroodpaneel de lucht niet verwarmt, maar het lichaam op de plekken waar je zit of bezig bent. De warmte voel je tot ongeveer 3 meter. Het is het beste om de infraroodpanelen op het plafond te hangen.
In zeer goed geïsoleerde huizen die volledig op zonne-energie draaien, kan infraroodverwarming een permanente oplossing zijn voor duurzame verwarming in hele huis. Er zijn hiervoor dan wel heel veel panelen nodig, aangezien de reikwijdte beperkt is.
Wil je nu alvast je gasverbruik verminderen?
Het goed instellen van de centrale verwarming en radiatoren resulteert in een fors lager gasverbruik.
Door de cv-installatie goed af te stellen kun je veel energie besparen Veel installatiebedrijven krijgen liever geen telefoontjes over huizen die traag opwarmen. Zij kiezen bij het instellen van de cv daarom vaak voor de meest onzuinige stand, omdat het huis dan sneller warm wordt. Het gasverbruik is dan echter hoger.
Zeker huizen die voor 1975 zijn gebouwd/verbouwd loont mechanisch ventileren. Deze beschikken meestal alleen over natuurlijke ventilatie via ramen en roosters. Er is geen mechanische toevoer/afvoer.
Je kunt aardgas besparen door gebruik te maken van vraaggestuurde ventilatie met warmteterugwinning. Dit systeem heeft sensoren die het vocht- en CO2-gehalte in de lucht meten.
Het systeem bepaalt hoeveel lucht er afgevoerd en ingevoerd moet worden. Dit zorgt ervoor dat de ventilatie altijd optimaal is en er minder stookwarmte verloren gaat. Bovendien zorgt het systeem ervoor dat warmte uit de afgevoerde lucht wordt hergebruikt om de nieuwe frisse lucht alvast op te warmen.
Koken op gas is vaak maar 2 tot 3 procent van het totale gasverbruik. Maar wie een volledig aardgasvrije woning wilt, moet elektrisch gaan koken. De stroom die nodig is voor het koken kan dan duurzaam worden opgewekt, bijvoorbeeld met eigen zonnepanelen.
| Keramisch | Inductie |
|---|---|
| Lagere aanschafkosten Hogere verbruikskosten De plaat wordt en blijft relatief lang heet Controle temperatuur lastiger Vijf polige stekker nodig | Hogere aanschafkosten Lagere verbruikskosten Alleen de pan wordt heet (niet de plaat) Controle temperatuur eenvoudig Aparte groep meterkast nodig + leiding naar de keuken |
Naast het aardgasvrij maken van de woning zijn er natuurlijk ook andere oplossingen om je woning energiezuiniger te maken.
Heb je hulp nodig bij het verduurzamen van je woning, maar heb je geen idee wat de mogelijkheden zijn en waar je moet beginnen?
Schakel dan de hulp in van een energieadviseur. Zij geven onafhankelijk advies op maat voor jouw woning en verzorgen alles rondom:
Voor het energiezuiniger maken van je woning kun je wel een duwtje in de rug gebruiken.
De overheid heeft daarom verschillende subsidies en regelingen geïntroduceerd voor woningeigenaren.
Deze regeling heette voorheen SEEH.
Voor huurders geldt dat de overstap naar een aardgasvrije woning vaak vanuit een woningcorporatie of de verhuurder moet worden opgestart.
Er zijn ook tal van energieleveranciers die kunnen helpen bij verduurzaming of jou kunnen helpen bij het inzichtelijk maken van je energieverbruik.
De opwarming van de aarde heeft invloed op mens en natuur en is een gevaar voor onze gezondheid, veiligheid en beschikbaarheid van voedsel en schoon drinkwater.
Om verdere verandering van het klimaat tegen te gaan/af te remmen zijn er wereldwijd afspraken gemaakt om de CO2-uitstoot terug te dringen. Ook Nederland moet zijn steentje bijdragen.
Het aardgasvrij maken van woningen is één van de maatregelen die in het klimaatakkoord staat. Het aardgasvrij maken van de woning heeft veel voordelen:
